Artikel uit de Volkskrant 28 december 2004

Catalonië wil zijn eigen sportploegen

Van onze verslaggever Iñaki Oñorbe Genovesi

AMSTERDAM - De Catalanen streven in de sport hun eigen onafhankelijkheid na. De wedstrijd tegen Argentinië is een van de momenten om dat sentiment bot te vieren.

Tienduizenden zullen het Catalaans volkslied, Els Segadors, uit volle borst meezingen. Enthousiast zwaaien met hun Catalaanse vlaggen en geregeld de strijdkreet 'Een land, een ploeg' aanheffen. Gevoetbald wordt er woensdag in Camp Nou ook, tegen Argentinië, maar dat is eigenlijk maar bijzaak. 
De oefeninterland van het Catalaans elftal is vooral een politiek statement. Een uiting van de eigen sportieve aspiraties, los van de rest van Spanje. En voor een miljoen euro willen de Argentijnen best als tegenstander opdraven.

In mei was Brazilië ook te gast in Barcelona. Zoals de afgelopen jaren onder meer Bulgarije, Nigeria en China aan de aftrap verschenen. Officieus, want officieel worden de interlands van Catalonië door de voetbalbonden FIFA en UEFA niet erkend. Tot grote ergernis van de Catalanen.

Graag wijzen ze op de lange geschiedenis van het Catalaans elftal. Al in 1912 speelde de ploeg in Parijs zijn eerste interland tegen Frankrijk (7-0 verlies). Tien maanden later gevolgd door de eerste overwinning: de Fransen werden in Barcelona met 1-0 verslagen.

Opmerkelijker nog zijn de drie wedstrijden die Catalonië tegen Spanje heeft gespeeld. Vooral het eerste duel, in maart 1924, was nogal bizar. Niet zozeer vanwege de kansloze 7-0 nederlaag, als wel het feit dat drie Catalaanse legenden (Zamora, Samitier en Piera) voor Spanje uitkwamen.

Maar geen kwaad woord over dit drietal. Volgens Catalanen was hun deelname voor Spanje te wijten aan oneigenlijke druk door de Spaanse autoriteiten. En slechts een voorbeeld van de manier waarop Spanje het Catalaans elftal decennia lang heeft proberen te dwarsbomen.

Natuurlijk krijgt vooral dictator Franco de schuld. Onder zijn bewind (1939-1975) werden duels van Catalonië verboden of moest de ploeg onder een schuilnaam(Selectie van Barcelona) zijn wedstrijden spelen. Maar ook de laatste jaren liggen voorzitters van Spaanse clubs soms dwars bij het vrijgeven van spelers voor de Catalaanse ploeg.

Eenmaal op gang hekelen de Catalanen ook de Spaanse tegenwerking in andere sporten. Om vervolgens uitgebreid stil te staan bij de glorierijke geschiedenis van de Catalaanse sport. Een enkeling gaat hiervoor zelfs terug tot het jaar 129, als Luci Minici jr. de wagenren wint van de 227ste Spelen van de oudheid. Minici was afkomstig uit Barcino, het stadje waaruit
Barcelona is ontstaan.

De meesten leggen de nadruk echter op de recentere historie. Op de eerste Catalaanse sportwedstrijd (roeien, 1821), de eerste sportkrant (El Ciclista, 1891) en de eerste sportwinkel (La Samaratina, 1898). Al zijn de mooiste woorden voor de successen van FC Barcelona en de Zomerspelen van 1992 weggelegd.

De Spelen van Barcelona wakkerden ook het streven aan naar een eigen zetel in het IOC en de wens met eigen Catalaanse ploegen aan EK's en WK's mee te doen. Waarom zou Engeland (een deel van Groot-Brittannië) of de Faroer (Denemarken) wel mogen deelnemen en Catalonië (zonder Spanje) niet?

Maar het Catalaans verzoek om het IOC-lidmaatschap wacht sinds 1991 op een uitspraak. Het IOC zou niet kunnen beslissen omdat het Catalaans Olympisch Comité volgens de Spaanse wet niet mag bestaan. Daarnaast weigert de Spaanse
regering elke medewerking om Catalaanse ploegen aan een internationale erkenning te helpen.

De Catalaanse regering doet weer alles om dit wel voor elkaar te krijgen. Ze maakt eigen wetten, start juridische procedures en helpt duels als die van het Catalaans elftal in Camp Nou te financieren. Intussen proberen Catalaanse ploegen tevergeefs lid te worden van allerlei sportbonden.

Tot in maart de FIRS besloot de Catalaanse rolhockeyploeg een voorlopig lidmaatschap te geven. Heel Catalonië juichte. Dat gejuich werd in oktober nog luider toen het eigen team in Macau met overmacht (doelsaldo 78-1) de wereldtitel voor B-landen veroverde. De festiviteiten in Barcelona ontaarden in massale uitingen van Catalaans nationalisme en anti-Spaanse sentimenten. 

Spaanse parlementsleden schreeuwden er schande van. Een Catalaans lidmaatschap moest direct worden tegengehouden. Vooral toen bleek dat Spanje en Catalonië (met Nederland) in dezelfde WK-poule zouden zitten. Rond de stemming voor
een definitief Catalaans lidmaatschap in november beschuldigden Catalanen en Spanjaarden elkaar van smerige politieke spelletjes en het betalen van steekpenningen.

Uiteindelijk werd Catalonië niet als lid toegelaten. De Catalaanse president Pasqual Maragall sprak openlijk zijn  teleurstelling uit. De extreem-nationalistische ERC was zo boos dat het zijn steun aan de Olympische kandidatuur van Madrid voor 2012 weigerde. Een politieke crisis kon ternauwernood worden voorkomen.

WE